ZAŁOŻENIA PROGRAMU DZIAŁALNOŚCI PZITB NA LATA 2005 - 2009

WPROWADZENIE

Podstawą określenia programu działalności Polskiego Związku Inżynierów Budownictwa w okresie 2005 - 2009 jest Uchwała Generalna XL Krajowego Zjazdu Delegatów Polskiego Związku Inżynierów Budownictwa, który miał miejsce w Gdańsku w dniach 3 - 4 czerwca 2005 r.

Niewątpliwym uzupełnieniem tej Uchwały jest dorobek dyskusji środowiskowych przed Zjazdem a także dyskusja zjazdowa.

Z wymienionego wyżej dokumentu, jak również dorobku dyskusji w środowisku inżynierskim, wynika potrzeba dokonania istotnych zmian zarówno w programie działalności Związku oraz w jego organizacji. Te zmiany powinny nastąpić w okresie 2005 - 2009 przeobrażając naszą organizację tak, aby jej cele i struktury były dostosowane do zaistniałej współcześnie sytuacji, warunków działania oraz rozwoju PZITB.


Jak można opisać współczesną sytuację działalności Związku?

Po pierwsze - powstała i dynamicznie rozwija się Polska Izba Inżynierów Budownictwa, silna, 100-tysięczna organizacja samorządu zawodowego, działająca w tym samym co PZITB obszarze środowisku inżynierów budownictwa.

Po drugie - w zasobach członkowskich Związku zaczyna przeważać starsze pokolenie, szczególnie wśród aktywnych działaczy.

Po trzecie - struktury PZITB są w wielu przypadkach reliktem poprzednich okresów działalności i nie mają wystarczającej sprawności.

Po czwarte - narastają trudności finansowe.


Jako Przewodniczący PZITB chcę w niniejszych założeniach programowych przedstawić poglądy i wskazać sposoby rozwiązań, które są adekwatne do sytuacji i zmierzają do zapewnienia rozwoju organizacji. Zastrzegam, że mają one charakter autorski i powinny zostać poddane ocenie środowiska w toku dyskusji przed najbliższym posiedzeniem Zarządu Głównego tak, aby na tym posiedzeniu można było sformułować istotę programu działania PZITB w latach 2005 - 2009.

Misja PZITB

Jeżeli zakładamy, że PZITB sprosta nowej sytuacji szczególnie istotne jest określenie misji naszej organizacji.


(01)Misją PZITB jest tworzenie warunków rozwoju zawodowego młodego inżyniera budownictwa poczynając od studiów wyższych, aż po uzyskanie uprawnień zawodowych i kształtowania jego etyki zawodowej na wysokim poziomie, odpowiadającym pozycji społecznej tego zawodu.


Takie sformułowanie misji naszej organizacji jest związane z harmonijnym współdziałaniem PZITB oraz PIIB, która jako organizacja samorządu zawodowego przejmowałaby inżyniera budowlanego w obszar swojej działalności w momencie uzyskania przez niego uprawnień zawodowych. Należy w tej sytuacji przyjąć jako logiczne, iż po zakończeniu pracy zawodowej inżynier budowlany znalazłby miejsce ponownie w PZITB, dla swojej aktywności życiowej i społecznej wykorzystując nabytą wiedzę i doświadczenie. Tak więc obydwie te struktury współpracując ze sobą zapewniłyby swoim członkom stałe wsparcie bazy organizacyjnej.

WSPÓŁPRACA Z ORGANIZACJAMI

Kraj

(02) Głównym partnerem PZITB jest Polska Izba Inżynierów Budownictwa.


To naturalne partnerstwo wynika z powodów przedstawionych wyżej i wymaga bardzo konsekwentnej i uczciwej współpracy. Fundamentem tej współpracy jest nie tylko opisana wcześniej relacja organizacja - członek ale także, jak wynika z praktyki, możliwość jednoczesnej przynależności zarówno do PZITB jak i PIIB. Tworzy to szczególny rodzaj więzi obydwóch organizacji i umożliwia rozwijanie współpracy na szerszych, niż formalne porozumienia, zasadach. Celowe jest przy tym dążenie do aktywności naszych działaczy w kierowniczych strukturach Izby.


(03) Współpraca PZITB z organizacjami partnerskimi w ramach tzw. grupy B - 8.


Jak wykazały dotychczasowe doświadczenia dla potrzeb forsowania rozwiązań prawnych mających związek bezpośredni lub pośredni z sytuacją zawodową, a niekiedy i życiową inżyniera budownictwa, wymagane jest tworzenie lobby. Porozumienie organizacji wchodzących w skład grupy B - 8, organizacji o dużym zasięgu merytorycznym, ma nieocenioną siłę wspólnego działania wobec struktur państwowych i daje bardzo realną możliwość wpływania na proces legislacyjny a także inne rodzaje decyzji, które powstają w ramach porządku państwowego. Tematem, na którym głównie powinno skoncentrować cię PZITB jest Prawo Budowlane i jego sanacja.


Mniejsze znaczenie ma współpraca w ramach NOT, ale ze względu na solidarność w ramach zawodów technicznych oraz ciągłość historyczną, jest konieczna i pożądana.


Zagranica


Istotna jest gradacja współpracy zagranicznej.


(04) Głównym kierunkiem współpracy zagranicznej PZITB powinna być współpraca z sąsiadami i w Europie.


Należy rozumieć to pojęcie sąsiedztwa dosyć szeroko, gdyż w skład tego obszaru wchodzi przede wszystkim tzw. Grupa Wyszehradzka, która obejmuje Polskę, Czechy, Słowację i Węgry. Daje ona dużą możliwość reprezentowania jednej opcji wśród państw UE, znacznie silniejszą niż w pojedynkę. Naszymi sąsiadami są również kraje Półwyspu Skandynawskiego, kraje Bałtyckie (Litwa, Łotwa, Estonia) i co zrozumiałe - Niemcy, Rosja, Białoruś i Ukraina.


(05) Biorąc pod uwagę UE celowe jest ukierunkowanie się na silną aktywizację współpracy z Wielką Brytanią (ICE).


Brytyjczycy posiadają bardzo podobny do naszego sposób myślenia o środowisku inżynierskim a ich organizacja ICE (Institution of Civil Engeneers) jest bardzo bliska ideowo PZITB. Są oni również cenni jako przeciwwaga dla innych, dominujących krajów Unii a także, ze względu na imperialną historię, stanowią pomost do innych organizacji inżynierskich na świecie.


Współpraca z odległymi kontynentami jak np. ASCE (USA) nie ma dla nas kluczowego znaczenia chociażby ze względu na odmienność problemów jak i koszty takiej współpracy. Aktywizowanie się w organizacjach europejskich (ECCE) winno mieć charakter bardziej reprezentacyjny niż merytoryczny.

STATUT I ORGANIZACJA

Na początku drogi zmierzającej do korekt statutu i zmian organizacyjnych w Związku znajduje się demokratyzacja wyboru najwyższych władz.


(06) Wszyscy członkowie Zarządu Głównego winni być wybrani na Krajowym Zjeździe Delegatów PZITB.


Nie może tak być, żeby w organizacji o charakterze stowarzyszenia, której istotą jej jest pełna demokracja, w skład najwyższego pomiędzy Zjazdami organu - Zarządu Głównego, wchodzili członkowie z nadania (nomenklaturowi) jakimi są Przewodniczący Zarządów Oddziałów. Teza ta nie jest wotum nieufności wobec Przewodniczących lecz uznaniem, że najistotniejszą cechą demokracji jest wybór najlepszych spośród dobrych. Przyjęcie takiej zasady zlikwiduje ostatni bastion przeszłości w relacjach wewnątrz Związku.

Prowadzi to bezpośrednio do rzeczywistego wdrożenia kolejnej tezy.


(07) Zarząd Główny nie jest naroślą na ciele Oddziałów lecz organem statutowym Związku, który kieruje jego działaniem pomiędzy Zjazdami, wyposażonym we właściwe środki i możliwości realizacji celów.


To zobowiązuje wszystkich członków i władze Oddziałów do rzetelnego gromadzenia środków i przekazywania ich do budżetu Zarządu Głównego, dyscypliny wewnątrz-organizacyjnej i lojalności.

(08) Naruszenie tych zasad winno być traktowane jako przeciwstawienie się regułom organizacji i stanowić podstawę do kroków dyscyplinarnych nie wykluczając usunięcia z PZITB.


Konsekwencją takich poglądów jest również odwrotny łańcuch wartości.


(09) Podmiotem działania Związku jest członek PZITB, którego aktywność realizuje się w Kole - podstawowym ogniwie organizacji.


Struktura Związku ma też bardzo ważne ogniwo jakim jest Oddział.


(10) Oddział jest podstawą struktury PZITB, organizuje i aktywizuje aktywność środowiska, prowadzi szeroką działalność gospodarczą wynikającą przede wszystkim ze Statutu i celów organizacji.


Istotnie inną funkcję przypisuje się Zarządowi Głównemu.


(11) Zarząd Główny stanowi nadbudowę i jest koordynatorem działalności całej organizacji, ogranicza swoje funkcje gospodarcze, służy Związkowi i jego ogniwom.


W tym rozumieniu Zarząd Główny pomimo statutowych uprawnień do kierowania Związkiem powinien w swojej działalności akcentować bardziej rolę koordynacyjną niż dyrektywną. Jego działalność gospodarcza powinna ograniczać się wyłącznie do prowadzenia wynajmu lokali posiadanych w Warszawie oraz wydawnictw Związku o ile nie można tej ostatniej scedować na rzecz spółki handlowej.


(12) Sprawność organizacji wymaga w konsekwencji zmniejszenia składu liczebnego Zarządu Głównego do maksimum 20 osób a Prezydium do 5 osób.


Praca zmniejszonego Zarządu Głównego powinna też przyjąć bardziej operatywny charakter nacechowany częstymi kontaktami jego członków z Oddziałami i Kołami a Prezydium winno stanowić jednostkę sztabową.


(13) Tak reformowana organizacja PZITB prowadzi również do zmniejszenia ilości Oddziałów a w efekcie zwiększenia ich jakości działania.


Trudno obecnie podać optymalną liczbę Oddziałów, które powinny pozostać, gdyż wymaga to analiz i dyskusji a w efekcie uzyskania konsensusu. Można jednak mówić bardziej o kilkunastu niż o kilkudziesięciu Oddziałach.


Dokonując takich przemian nie można stracić z pola widzenia istotnych wartości Związku jakimi są doświadczenie i oddani działacze. Są to Członkowie Honorowi.


(14) Celowe jest powołanie Rady Honorowej Związku składającej się z Członków Honorowych, która jako organ doradczy byłaby rodzajem sumienia PZITB.


Do tej Rady można kierować najbardziej fundamentalne dla Związku problemy i oczekiwać mądrych opinii. Nie jest natomiast celowe rozbudowywanie lub utrzymywanie ogromnej liczby agend PZITB - Komitetów i Komisji.


(15) Docelowo powinny funkcjonować: Komitet Nauki, Komitet Rzeczoznawstwa, Komitet Młodej Kadry, Główna Komisja Odznaczeń, Rada Programowa Czasopism i Wydawnictw, Komitet Organizacyjny "Budowa Roku".


Wiele dotychczas istniejących Komitetów i Komisji ma duży dorobek merytoryczny ale również niektóre z nich dublują prowadzoną gdzie indziej i to bardziej skutecznie działalność. Zwykle aktywność tych agend wiąże się z konkretnym ośrodkiem akademickim lub Oddziałem PZITB. W tej sytuacji lepiej jest zdecentralizować tę działalność powierzając jej koordynację z ramienia Związku - Oddziałom co przyniesie wymierne korzyści merytoryczne, wzbogaci aktywność Oddziałów i da im także możliwość uzyskania dochodów np. z organizacji konferencji tematycznych. Autorytet Zarządu Głównego PZITB byłby znakomicie wykorzystany dla wsparcia, poprzez objęcie patronatem, takich przedsięwzięć a ich ocena merytoryczna należałaby do Komitetu Nauki.

Zmiany statutu powinny również dotyczyć zapisów, które nie są dostatecznie ze sobą zharmonizowane a czasami nawet sprzeczne. Ich analizą i przygotowaniem zmian winna zająć się powołana przez Zarząd Główna Komisja Statutowa.


(16) Rozstrzygnięcia zmian statutu winny mieć miejsce na Nadzwyczajnym Krajowym Zjeździe PZITB zwołanym w 2007 r.

PRACA DLA MŁODZIEŻY

Praca dla młodzieży inżynierskiej i na jej rzecz jest fundamentalnym obowiązkiem naszej organizacji wynikającym wprost z jej misji. Powinna ona rozpoczynać się już na samym początku studiów a przybierać zorganizowane i aktywne formy w ich końcowym okresie. Wymaga to zwiększenia aktywności na terenie uczelni i ścisłej współpracy z ich władzami.


(17) Komitet Młodej Kadry powinien stać się wiodącym ośrodkiem aktywizacji młodzieży studenckiej i inżynierskiej tworząc "młodzieżówkę PZITB" - organizację w organizacji.


Praca rozpoczęta na uczelniach przy wsparciu Zarządu Głównego, Zarządów Oddziałów, działaczy Związku, powinna być kontynuowana w Kołach i Oddziałach (m. in. udział we władzach) w takim kierunku, aby wytworzyć silny nurt młodzieżowy. Efektem pracy z młodzieżą i aktywności jej samej powinno być Koło Młodych na każdej uczelni, w każdym Oddziale, w dużych przedsiębiorstwach budowlanych. W kadencji 2005 - 2009 powinno to przynieść co najmniej 2000 nowych członków PZITB w wieku do 30 lat.

Sama idea powiększenia organizacji o ludzi młodych, którzy uczą się lub startują w zawodzie inżynierskim nie jest jednak celem samym w sobie.


(18) Celem pracy dla młodzieży powinien być system ułatwiania dostępu do praktyk, pogłębiania wiedzy zawodowej oraz przygotowania do zdobycia uprawnień budowlanych.


W tym celu PZITB powinien utworzyć strukturę organizacyjną dla szkolenia młodzieży w oparciu o posiadaną kadrę i uruchomić programy szkoleniowe przy wykorzystaniu środków państwowych i unijnych, a także pozyskanych w ramach współpracy z PIIB. Wykorzystać też należy w tym celu wydawnictwa PZITB rozszerzając nie tylko tematykę uwzględniającą zainteresowania i potrzeby młodzieży ale także wydając odpowiednie skrypty i inne materiały szkoleniowe. Potencjalnym partnerem w tej działalności są również przedsiębiorstwa budowlane i przemysłu budowlanego.


(19) Szczególnym polem działalności z młodzieżą jest jej przygotowanie etyczne do wykonywania zawodu inżyniera budowlanego.


Ten delikatny proces powinien być szczególnie realizowany w organizacjach uczelnianych przy wsparciu nauczycieli akademickich. Młody inżynier opuszczając uczelnię powinien wynieść z niej ukształtowany kodeks etyczny i poczucie godności zawodowej. W tym okresie powinniśmy także kształtować wśród młodych ludzi poczucie solidarności korporacyjnej rozumianej jako obowiązek wzajemnej życzliwości, solidarności i uczciwości przenoszonej również na otoczenie.

MEDIA

Organizacja, której historia liczy ponad 70 lat i która skupia ponad 6 tysięcy członków musi dbać o swój wizerunek medialny i aktywność w mediach. Media są narzędziem, które służy temu, że głos organizacji dociera do szerokiego kręgu społeczeństwa, instytucji, ośrodków władzy - jest opiniotwórczy.


(20) Konieczne jest zaktywizowanie obecności medialnej PZITB w telewizji, radiu, czasopismach i internecie.


W tym celu powinny być podjęte działania przez Zarząd Główny w obszarze mediów centralnych i przez Zarządy Oddziałów w mediach lokalnych. Oczywiste jest, że wymienione wyżej struktury nie będą podejmowały tych działań gremialnie lecz powinny wyłonić spośród siebie osoby, które mają predyspozycje a także możliwości zaistnienia w mediach. Na nich spoczywałby obowiązek wykonania tego zadania. Prezydium ZG oraz Zarządy Oddziałów winny też skoordynować działania dla utworzenia wizerunku PZITB w internecie.

Odrębnym tematem są wydawnictwa PZITB - "Przegląd Budowlany" i "Inżynieria i Budownictwo". Sytuacja ekonomiczna tych tytułów pogarsza się systematycznie a w kontekście z utworzonym niedawno konkurencyjnym tytułem "Inżynier Budownictwa" jest wręcz niebezpieczna i co jest paradoksalne wydawcą tego ostatniego jest spółka handlowa z istotnym udziałem PZITB. Nie ma jednocześnie wątpliwości, że utrzymanie wydawnictw Związku jest konieczne. To samo stanowisko reprezentują inne stowarzyszenia wobec wydawanych własnych tytułów i one też są udziałowcami wymienionej spółki handlowej.


(21) Celowe jest utworzenie na bazie spółki handlowej - wydawcy "Inżyniera Budownictwa" minikoncernu wydawniczego dla wszystkich stowarzyszeń dla obniżenia kosztów, ochrony tytułów i koordynacji działalności reklamowej będącej głównym źródłem dochodów wydawnictw.


To posunięcie pozwoli rozwiązać węzeł gordyjski interesów stowarzyszeń i wydawnictw.

MAJĄTEK I FINANSE

Związek posiada bardzo duży majątek w postaci nieruchomości najczęściej położonych w centrach miast. Majątek ten stanowi dobro wspólne PZITB i powinien być traktowany z najwyższą starannością oraz jak najlepiej wykorzystywany.


(22) Należy doprowadzić do uregulowania wszystkich spraw prawnych dokumentujących własność, dokonać stosownych zapisów w księgach wieczystych.


Fakt przejęcia obiektów lub lokali przez Oddziały nakłada na nie obowiązek inwestowania w nie poprzez staranną gospodarkę remontową oraz modernizacje podnoszące wartość techniczną i użytkową zasobów.


O efektywności tego majątku stanowią nie tylko korzystne warunki użytkowania czy optymalne warunki najmu. Wysoka wartość majątku może służyć podejmowaniu szerszych wspólnych projektów gospodarczych stanowiąc bazę gwarancyjną dla pozyskania kredytów.


(23) Należy rozważyć po uporządkowaniu prawnym spraw majątkowych, utworzenie Funduszu Gwarancyjnego PZITB na bazie posiadanych nieruchomości.


Finanse Związku a w pierwszej kolejności Oddziałów pochodzą ze składek członkowskich.


(24) Konieczne jest usprawnienie ewidencji pobierania tych składek i podniesienie dyscypliny płatności, gdyż składka członkowska jest rodzajem permanentnej deklaracji lojalności członka wobec organizacji.


Nieodzowne jest w takim rozumieniu składek jasne postawienie sprawy: płacisz - należysz.


Nie ma potrzeby uzasadniania celowości prowadzenia i rozwijania działalności gospodarczej. Z jednym wyjątkiem - Zarządu Głównego.

Zarząd Główny jako jednostka nadbudowy organizacji nie powinien, o czym mowa była wcześniej, aktywizować się gospodarczo. Powinien natomiast szerzej pozyskiwać środki sponsorskie, korzystać z dochodów z tytułu patronatu oraz koordynacji przedsięwzięć np. procesu szkoleniowego opłacanego ze źródeł zewnętrznych lub konkursu "Budowa Roku".


(25) Trzeba założyć, że docelowo 50% budżetu Zarządu Głównego będzie pochodzić z tych źródeł.


Już w roku 2006 budżet Zarządu Głównego powinien zawierać kwotę 100.000 zł pochodzącą z umów sponsorskich.

POLA AKTYWNOŚCI

Można numerycznie wymienić te przedsięwzięcia, które powinny stanowić pola szczególnej aktywności Związku.

Budowa Roku

Konferencja Krynicka

Udział w pracach Sejmu

Rozwój rzeczoznawstwa PZITB

Kształtowanie etyki młodego pokolenia inżynierów

Sanacja prawa budowlanego

Uruchomienie procesów szkolenia w oparciu o środki UE

Uaktywnienie majątku PZITB

Nowelizacja statutu

Stabilizacja sytuacji wydawnictwa


Wymieniłem 10 tematów. Lista ta nie jest ani zamknięta, ani nienaruszalna. Stanowi otwarcie do dyskusji.


Przewodniczący PZITB

Wiktor Piwkowski